Yapay Zeka Nedir?

yapay-zeka-nedir

Önce Bilim-Kurgu filmlerinde karşımıza çıkan daha sonra da hayatımızda yer etmeye başlayan ve teknoloji dünyasının en çok gelişim gösteren konularından biri olan Yapay Zeka nedir? Nasıl ortaya çıktı? Gelişim süreci ve yaşananlar nedir? Türleri nedir? Hepsini yazımızda bulabilirsiniz.

 

Yapay Zeka konusu, birçoğumuzun aslında en azından kulak aşinalığı olduğu ama ayrıntıları konusunda herhangi bir fikrimizin olmadığı bir konudur. İsmini daha çok bilim-kurgu filmlerinden duyduğumuz bu terim hakkında bilmek istediğiniz her şeyi, en basit yoldan anlatmaya çalıştık.

yapay-zeka

Yapay Zeka Nedir?

Yapay Zeka (Artificial Intelligence)- Kısaca AI, insanın düşünce şeklini ve yapısını anlayıp bu sistemleri kopyalayarak bunu yaşamsal olmayan formlara ve yazılımlara aktarma işlemi olarak açıklanabilir. Kısaca, düşünebilen bir cihazı ya da yazılımı ortaya çıkarma işlemidir. İnsan düşünebilen, karar verebilen, mantıklı hamleler yapabilen ve bu hamleler sonucunda neler olabileceğini hesaplayabilen bir canlıdır. Bu özellikler yaşam içerisinde bizlere basit işlemlermiş gibi gelse de bu özellikleri taklit edip bir forma bunu aktarma işlemi belki de dünyanın en zor ve karmaşık işlerinden biri olmaktadır.

Yapay Zeka Nasıl Ortaya Çıktı?

Artificial Intelligence (Yapay Zeka) terimi ilk olarak Stanford Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof.Dr. John McCarthy tarafından 1956 yılında ortaya atılmıştır. John MacCarthy‘e göre Yapay Zeka’nın tanımı şu şekildedir: “Zeki makineler özellikle de, zeki bilgisayar programları yapma bilimi ve mühendisliğidir. Benzer bir iş olan bilgisayarlar aracılığı ile insan zekasını anlamaya çalışmayla ilgili olmasına rağmen kendisini sadece biyolojik olarak gözlemlenebilen metotlar ile sınırlandırmaz.”

Aslında Yapay Zeka terimini ilk ortaya atan kişi matematikçi Alan Turing‘tir. İkinci Dünya Savaşı sırasında “Makineler düşünebilir mi?” sorusunu ortaya atarak ilk yapay zeka tohumlarını serpen kişidir. Alan Turing‘in bilgisayarların temelini de ortaya attığını söyleyebiliriz.

Bu düşüncenin açtığı yoldan ilerleyen bilim insanları kendi kararlarını verebilen ve mantıksal hareketler yapabilen cihazlara kadar bu gelişimi sürdürmüşlerdir.

yapay-zeka-calismalari

Yapay Zeka’nın Gelişim Süreci

Yapay Zeka konusunun temeli az önce de söylediğimiz gibi İkinci Dünya Savaşı’na kadar uzanır. O günlerden bu günlere Yapay Zeka’nın gelişimi için ne gibi çalışmalar yapılmış, kısaca bahsetmek istiyorum.

Yapay Zeka konusundaki ilk çalışma McCulloch ve Pitts tarafından yapılmıştır. Bu araştırmacıların çalışması olan Yapay Sinir Hücrelerini Kullanan Hesaplama Modeli, önermeler mantığı, fizyoloji ve Turing’in algoritma kuramına dayanıyordu.

1950‘lerin başkarında Turing ve Shannon, bilgisayarlar için bir satranç programı yazdılar. 1956 yılında bu çalışmaları geliştiren McCarthy ve ekibinin en önemli adımı, sunumlarında ilk defa “Yapay Zeka” teriminden bahsetmeleri oldu.

Newell ve Simon, “insan gibi düşünme” yaklaşımı ile üretilmiş ilk program olan General Problem Solver (Genel sorun çözücü)’ı geliştirmişlerdir. Simon, fiziksel simge kuramını ortaya atmış ve bu kuram, insandan bağımsız zeki sistemler yapma çalışmalarıyla ilgilenenlerin hareket noktasını oluşturmuştur.

Daha sonraki yıllarda mantık temelli çalışmalar hız kazanmış fakat bu çalışmalarda kullanılan sistemler ve yapay ortamlar eleştirilmiştir. Yapılan cihazlar bu ortamların ve durumların dışına çıkarıldığında çok kötü sonuçlar vermiştir. Böylece bir süre yapay zeka çalışmaları durmuştur.

Tüm sorunları çözecek genel amaçlı bir program yerine belirli bir uzmanlık alanındaki bilgiyle donatılmış programlar kullanma fikri, yapay zeka alanındaki çalışmaların yeniden canlanmasına neden oldu.

Bu çalışmaların sonucunda ilk somut cihazlar ortaya çıkmaya başladı. 1988‘den itibaren özellikle askeri alanda bu cihazları görmeye başladık. Günümüzde ise milyarlarca dolarlık yatırımlar ile yapay zeka konusunda ilerlemeler devam etmektedir.

yapay-zeka-turleri

Yapay Zeka Türleri Nelerdir?

Yapay Zeka konusunda pek çok araştırma yapılmış ve yapılan bu araştırmalar çeşitli kollara yayılmaya başlamıştır. Bu nedenle zaman içerisinde Yapay Zeka konusunun alt dalları oluşmaya başlamıştır. Genel olarak incelendiğinde Yapay Zeka türleri şunlar olarak kabul edilir:

 

– Bilgiye dayalı yapay zeka ve uzman sistemler

– Doğal diller (bilgisayar ile doğrudan iletişim)

– Beşeri algılama yeteneklerinin simülasyonu (görme, konuşma,işitme, koklama vs.)

– Robotikler (rutin, kirli ve tehlikeli işler için kullanılan robotikler)

 

Gelecekte Bizi Neler Bekliyor?

Yapay Zeka konusundaki yatırımların son dönemde çok fazla artması, teknoloji firmalarının bu konudan beklenti içinde olduklarını gözler önüne seriyor. Günümüzde isminden çokça söz ettiren sürücüsüz otomobiller, kendi kendilerine hareket edebilen robotlar bunların kanıtı niteliğinde. Peki, bu çalışmalar olumlu sonuçlar verirse bizi gelecekte neler bekliyor?

Bu soruya cevap verirken kısa yolu seçip “bilim kurgu filmlerinde gördükleriniz gerçekleşecek” diyerek konuyu kapatabilirim fakat iş bu kadar basit değil. Evet, belki filmlerde gördüğümüz bazı şeyler zamanla hayatımıza girecek fakat burada önemli olan soru şu: Yapay Zeka insanlık için yararlı mı olacak yoksa zararlı mı olacak? Buna karar vermek kolay değil. Tabi ki günümüzde de pek çok teknolojik cihazın hayatımızı kolaylaştırdığını söyleyebiliriz. Ama bardağın diğer tarafına baktığımızda ise bu teknolojilerin bizi biz yapan bazı özelliklerimizi de götürdüğünü söyleyebiliriz. Bu nedenle gelecekte kendi kendilerine düşünüp karar veren cihazların ve programların filmlerde karşılaştığımız o ünlü fobi ile karşı karşıya kalmamızı sağlayıp sağlamayacağını bilemiyoruz. Evlerimizde, iş yerlerimizde bizlere yardım eden robotları görmemiz ya da Siri, Google vs. gibi yazılımların gelişmiş versiyonlarının her türlü konuda sorularımızı cevaplayabilmesi tabi ki birçok kişinin hayal ettiği bir gelecektir. Ama bu gelişmelerin sosyal hayatımızı etkilemesi, bizi daha tembel yapması, makinelerin hayatımızı ele geçirmesi gibi sonuçları da olacaktır. Umarım gelecekte Yapay Zeka konusunda çalışmalar yapılmasının olumlu sonuçları ile karşılaşırız.

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir